The Rise of Local LLMs คลื่น AI สู่ท้องถิ่น สร้างโมเดลภาษาของตัวเอง

ทำไมโมเดลภาษาท้องถิ่น (Local LLMs) จึงตอบโจทย์กว่า?

นอกจากมิติทางภาษาที่เป็นธรรมชาติกับความเข้าใจบริบททางสังคมและวัฒนธรรมที่หลากหลายอย่างลึกซึ้ง อีกเป้าหมายสำคัญที่นานาประเทศเร่งผลักดันการพัฒนาโมเดลภาษาท้องถิ่นคือ การวางรากฐานระบบนิเวศ AI ที่มั่นคง ยั่งยืน ลดการพึ่งพิงจากภายนอก และสามารถกำหนดทิศทางเทคโนโลยีให้สอดคล้องกับจริยธรรม และค่านิยมอย่างเหมาะสม เนื่องจากโมเดลภาษาท้องถิ่นช่วยรักษาองค์ความรู้ มรดกภูมิปัญญาและวัฒนธรรมชาติ ลดต้นทุน เพิ่มความเสถียรจากการประมวลผลผ่านเซิร์ฟเวอร์ภายใน และปกป้องข้อมูลละเอียดอ่อนให้ปลอดภัย ไม่รั่วไหลสู่ภายนอก จึงยืดหยุ่น ปรับแต่งได้ เอื้อประโยชน์ต่อการนำไปต่อยอดใช้งานในระดับองค์กรและภาครัฐในระยะยาว

ความเคลื่อนไหวของ “โมเดลภาษาท้องถิ่น” นานาชาติ / “Local LLMs” around the World

ปัจจุบันโมเดลภาษาขนาดใหญ่ถูกพัฒนามาหลายรูปแบบเพื่อตอบสนองตามวัตถุประสงค์ที่หลากหลาย ทั้งเพื่อยกระดับการใช้งานสำหรับประเทศนั้น ๆ ไปจนถึงการยกระดับการใช้งานในระดับภูมิภาค

อินเดีย – BharatGen และ Sarvam AI เป็น LLMs ที่อยู่ระหว่างการพัฒนา ออกแบบเพื่อรองรับภาษาท้องถิ่นมากกว่า 20 ภาษา สำหรับผู้ใช้งานชาวอินเดียโดยเฉพาะ

เกาหลี – HyperCLOVA X เป็น LLM ที่พัฒนาเพื่อภาษาและบริบททางวัฒนธรรมของเกาหลีโดยเฉพาะ

แอฟริกา – N-ATLAS เป็น LLM ที่ฝึกฝนและรองรับภาษาหลักที่หลากหลายของไนจีเรีย ได้แก่ Yoruba, Hausa, Igbo และ Pidgin

จีน – Deepseek LLM ที่คิดในบริบทของภาษาจีนโดยตรง มีตรรกะการให้เหตุผล รองรับการใช้ไวยากรณ์ทั้งภาษาจีนกลาง (Mandarin syntax) และข้อความภาษาจีนโบราณ (Classical text) โดดเด่นและได้รับการจัดอันดับศักยภาพสูงเทียบชั้น AI แถวหน้าของโลก 

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ – SeaLLMs (Southeast Asian Large Language Models) เป็นโมเดล รองรับ 9 ภาษาอาเซียน ลดข้อจำกัดด้านภาษา ให้ผู้ใช้ในภูมิภาคเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูง

โมเดล AI สัญชาติไทย วันนี้ไปถึงไหน

สำหรับประเทศไทย ปัจจุบันมีโมเดลภาษาขนาดใหญ่ที่เน้นความเข้าใจภาษาไทย บริบทไทย พัฒนาจากหลายภาคส่วนทั้งรัฐและเอกชน มีจุดเด่นต่างกันเพื่อรองรับการเลือกใช้ตามวัตถุประสงค์ อาทิ

• PathummaLLM โดย NECTEC สวทช. และ อว. เป็น LLM ที่โดดเด่นด้านความเข้าใจบริบทไทย งานเอกสาร งานวิจัย และภาษาราชการ
• Typhoon โดย SCBX เป็น LLM รูปแบบโอเพนซอร์สที่เหมาะต่อการนำไปต่อยอดใช้ในภาคธุรกิจ ปัจจุบันพัฒนาโมเดลที่น่าสนใจมาในหลายเวอร์ชัน เช่น Typhoon 2.5 โมเดลล่าสุดที่สามารถรวมเข้ากับเวิร์กโฟลว์เอเจนต์ได้ไร้รอยต่อ ประสิทธิภาพสูง ต้นทุนต่ำ คุ้มค่าต่อการนำไปต่อยอดใช้งาน หรือ Typhoon Isan โครงการพัฒนาโมเดล AI ภาษาอีสาน ที่อยู่ระหว่างการพัฒนา เน้นการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม ควบคู่ไปกับการพัฒนาด้านดิจิทัลและเศรษฐกิจในอนาคต
• THaLLE โดย KBTG เป็น LLM ที่เชี่ยวชาญภาษาไทยและการเงิน สอบผ่าน CFA Level II (การสอบวัดระดับความรู้การเงินและการลงทุนสากลระดับที่ 2) เจ้าแรกได้สำเร็จ

เส้นทางของการเลือกใช้งาน AI วันนี้ เปลี่ยนผ่านจากยุคของการแข่งขันทางเทคโนโลยี สู่ยุคของการประยุกต์ใช้จริง เพราะโมเดลที่ดีที่สุดอาจไม่ใช่โมเดลที่ฉลาดที่สุดในโลกเสมอไป แต่เป็นโมเดลที่เข้าใจ ตอบโจทย์ความคุ้มค่าและประสิทธิภาพในการแก้ปัญหาจริง เพื่อสร้างผลลัพธ์ที่จับต้องได้อย่างยั่งยืน